Back
a

Turbulencija

TREZOR: Od ponedeljka 22. do petka 26. 02. 2021. na RTS 2

52. nedelja Trezora

JEZIK I KNJIŽEVNOST

 

od ponedeljka 22. do petka 26. februara 2021.
samo na RTS 2

Međunarodni dan maternjeg jezika – UNESKO je 1999. usvojio odluku da se 21. februar proglasi Međunarodnim danom maternjeg jezika, u znak sećanja na žrtve koje su na taj dan, 1952. godine, pale u demonstracijama za priznavanje svog jezika u Bangladešu. Imajući u vidu da su jezici sama suština delatnosti UNESKO-a kao i činjenicu da su jezici najmoćnije sredstvo za očuvanje materijalne i nematerijalne baštine naroda i narodnosti – odavanje počasti ovome danu treba ne samo da ohrabri jezičku raznorodnost i višejezičko obrazovanje, nego i da podstiče svest jezičkih i kulturnih tradicija širom sveta i inspiriše međunarodnu solidarnost utemeljenu na međusobnom razumevanju, toleranciji i dijalogu.

 

Ponedeljak, 22.02.2021. u 6:30 i 02:10

Povodom Međunarodnog dana maternjeg jezika

 

SPOMEN NA ALEKSANDRA BELIĆA – ekipa Trezora došla je krajem septembra 2015.godine sasvim drugim povodom kod književnika i upravnika Biblioteke SANU Mira Vuksanovića, ali razgovor je neminovno počeo kazivanjem o Aleksandru Beliću. Kao prvo toga dana je nešto kasnije u sali Akademije trebalo da počne predstavljanje 19. toma Rečnika srpskohrvatskoh jezika u izdanju SANU, čiji je pokretač i prvi urednik bio Belić, a drugo što u kabinetu u kojem smo snimali postoji Belićev sto, ormar za knjige, bista i portret, i naravno prvi tom Rečnika…

– Učesnici: akademik Miro Vuksanović, sagovornik Bojana Andrić

– Snimatelj Milena Marković, organizator Gordana Grdanović, urednik istraživač Vesna Došen, montažer Nada Dodig Zildžić, Ana Janković, urednik Bojana Andrić

– Snimano 29.09.2015, premijerno emitovano 21.10.2015; Redakcija za istoriografiju

 

ALEKSANDAR BELIĆ, Portreti velikana – ovo je treća emisija serije Portreti velikana koju je Redakcija opšteobrazovnog programa realizovala povodom stogodišnjice Srpske akademije nauka i umetnosti a posvećena je akademicima i utemeljivačima nauke u Srbiji. U emisiji je predstavljen život i rad velikog lingviste Aleksandra Belića (1876-1960), jednog od najznačajnijih proučavalaca srpskohrvatskog jezika, dugogodišnjeg predsednika SANU (1937-1960), jednog od najslavnijih profesora Univerziteta u Beogradu, utemeljivača aktivnosti Kolarčevog narodnog univerziteta…

– Učesnici: akademici Pavle Ivić i Mihailo Stefanović, Emilija Popović ćerka Aleksandra Belića, istoričar Ljubinka Trgovčević

– Urednik Branka Bogdanov, snimatelj Tibor Zvezdanić, snimatelj zvuka Dragan Milojković, montažer Gordana Milić, izbor i montažer muzike Viktor Simić, obrada zvuka Miodrag Ž. Vučković, tekst čitali Marina Nikolić, Dušan Marković; scenarista i reditelj Svetlana Popović

– Premijerno emitovano 21.10.1987; Redakcija Opšteobrazovnog programa, urednik Radmila Mijatović; reprizirano u “Trezoru” 21.10.2015

 

O JEZIKU I STILU, Ogledi iz stila, osma emisija – serija Ogledi iz stila namenjena je učenicima nižih razreda osnovnih škola. Serija se bavi najčešćim zamkama u izražavanju i objašnjava šta su homonimi, paronimi, sinonimi, stilske figure, dvosmislice i slično. Cilj serije je bogaćenje rečnika i jasno sporazumevanje. Zato je pisac scenarija Miodrag Stanisavljević junake Marka i Anu, stavio u više svakodnevnih životnih situacija u kojima dolazi do nesporazuma i zgoda zbog nepreciznog izražavanja. Odgovore na sva pitanja ima Znajša, kome se Marko i Ana često obraćaju. U ovoj obrazovnoj emisiji glumci se poigravaju jezikom i rečima, govore narodne poslovice i izreke.

– Učesnici: Vojka Čordić, Branko Jovanović, Zoran Cvijanović, Mladen Andrejević

– Scenaristi Ibrahim Hadžić, Miodrag Stanisavljević; reditelj Miloš Radović

– Premijerno emitovano 24.04.1988, Redakcija obrazovnog programa, urednik Ibrahim Hadžić; reprizirano u “Trezoru” 18.03.2011

Utorak, 23.02.2021. u 6:25 i 2:10

Emisija o našem i svetskom lingvisti, akademiku Iviću

 

PAVLE IVIĆ, Izvesna pitanja – Stvaralac i zavičaj. Lingvista Pavle Ivić (1924-1999), naučnik je velikog međunarodnog ugleda, bio je član u domaćim i inostranim naučnim ustanovama najvišeg ranga, tako da je bio član Američke, Norveške, Slovenačke, Austrijske, Makedonske i Ruske akademije nauka. Teško je navesti gde je sve držao predavanja o srbističkim, slavističkim i opštelingvističkim temama. Govorio je deset stranih jezika. Ivić je postao dopisni član SANU 1972. i redovni 1978. godine. Akademika dr Pavla Ivića autorka Duška Vrhovac Pantović je zamolila da kaže ono što bi svi morali da znaju o istoriji svog jezika. Izlaganje za široki televizijski auditorijum profesor počinje ovako: “Treba svi da znamo da je srpski jezik nastao od zajedničkog slovenskog jezika koji se govorio pre hiljadu i po godina, u predelima koji nisu tačno utvrđeni i koji su znatno severnije od današnjeg staništa srpskog naroda, negde s one strane Karpata u današnjoj Poljskoj, možda i delovima Ukrajine. Naši su se preci doselili ovamo donoseći taj jezik, drugi su se Sloveni razišli na druge strane. Tako je nekada zajednički slovenski jezik pretvoren u niz pojedinačnih slovenskih jezika. Naš jezik je na Balkanu došao u dodir sa jezicima starosedelaca pre svega sa latinskim. Gotovo cela teritorija koju sada zauzima srpski narod govorila je latinski, pre nego što su došli Srbi. Međutim nije mnogo reči tada preuzeto iz latinskog u naš jezik zbog razlike u civilizaciji. Nije bilo mnogo ni kontakta sa Latinima, bar u prvom trenutku, docnije je nastala asimilacija i mi gledajući koliko predaka imamo slovenskih, a koliko balkanskih možemo reći da mi nismo u potpunosti Sloveni, nego da se u velikoj meri uklapamo u balkanski ambijent, gde su bili Iliri, Tračani i druga plemena o kojima se malo i zna. Od njihovog jezika takođe u našem jeziku skoro ništa nema… ali…”

– Učesnik Pavle Ivić, sagovornik i urednik serije Duška Vrhovac Pantović

– Realizacija Dragan Milojković, Rade Pejčinović, Dragan M. Bogdanović, Magdalena Šarić, Vojislav Mihailović, Gordana Vujičić, Zoran Andrijević, Marko Kovačević, Aleksandra Lorencin, Branislav Godić, Milenko Jovanović, Dušan Knežević

– Proizvedeno 1997. Redakcija dokumentarnog programa, urednik Božidar Nikolić; reprizirano u “Trezoru” 10.01.2007

 

Sreda 24.02.2021. u 6:25 i 2:05

Druga i treća epizoda serije “Trag u vremenu” sa profesorom Đorđem Kostićem

 

JEZIK I IDENTITET, Trag u vremenu – Prof. Đorđe Kostić pesnik, istraživač i lingvista, u razgovoru sa autorkom Vidom Tomić govori o tome kako jezik i pismo jednog naroda utiču na formiranje mentaliteta ličnosti, pa preko toga i na stvaranje identiteta naroda čiji je to maternji jezik. Posebno je zanimljivo kako maternji, a kako naučeni jezik utiču na stvaralaštvo, posebno na poeziju.
– Učesnici: prof. Đorđe Kostić, sagovornik Vida Tomić

– Urednik i voditelj Vida Tomić, muzički saradnik Milena Slepčević, ENG ekipa Radoš Milosavljević, Žika Zdravković, snimatelj Zoran Sinđelić; montažer Petar Putniković, reditelj Dragan Ćirjanić

– Premijerno emitovano 24.05.1994, Redakcija opšteobrazovnog programa, urednik Danja Piskulidis; reprizirano u “Trezoru” 25.12.2014

 

VЕLIKA TAJNA JEZIKA, Trag u vremenu – Kao što znamo, prema Bibliji, reč je bila ta kojom je Bog stvarao svet. Jezik je bio prva tajna. Profesor Đorđe Kostić posvetio je ceo svoj radni vek istraživanju te tajne. Konstruisao je aparat pomoću koga može da se meri frekvencija reči i došao do zanimljivog otkrića da nikad, nijedan čovek, jednu istu reč ne kaže na isti način. Profesor Kostić iznosi zanimljiva iskustva lingvista, koja su mnogim narodima u svetu pomogla da dođu do svog pisma i pisanog jezika. Kostić svojim istraživačkim radom, pretvarajući glasove u foneme, i izuzetnog naučničkog uzdarja ljudima kojima je uskraćena moć slušanja ili govora, podario je radost komuniciranja, prepoznavanja i uzvraćanja reči.

– Učesnici: prof. Đorđe Kostić, sagovornik Vida Tomić

– Urednik i voditelj Vida Tomić, muzički saradnik Milena Slepčević, ENG ekipa Žika Zdravković, Radoš Milosavljević, snimatelj Zoran Sinđelić; montažer Petar Putniković, reditelj Dragan Ćirjanić

– Premijerno emitovano 20.06.1994, Redakcija opšteobrazovnog programa, urednik Danja Piskulidis; reprizirano u “Trezoru” 25.12.2014

 

Četvrtak, 25.02.2021. u 6:25 i 1:00

Branko Ćopić za sve uzraste i sva vremena

 

Branko Ćopić, književnik (Hašani, 15. januar 1915 – Beograd 26. mart 1984)

BRANKO ĆOPIĆ O MUZICI, Dijapazon – Ciklus emisija Dijapazon sniman je od 1967. do 1970. Kroz razgovore autora Ildi Ivanji sa gostima iz raznih oblasti umetnosti, upoznajemo muziku koja ih okružuje i saznajemo više o njihovim ličnostima. Emisije iz ovog ciklusa nisu sačuvane u celosti, jer su muzičke numere ili spotovi tokom premijernog emitovanja išli sa posebnih traka, što bi se sada teško ili nikako moglo rekonstruisati. Ono što je ostalo u montiranoj emisiji na filmu, su samo razgovori Ildi Ivanji sa gostima. U ovoj emisiji, Branko Ćopić govori o ne tako slavnim počecima upoznavanja sa muzikom u ranom detinjstvu, o pesmama koje su se pevale tokom Narodnooslobodilačke borbe i kasnije, u vreme obnove, o muzici koju sluša sada, šezdesetih godina. Ni kod ove emisije nisu sačuvani muzički inserti, osim poslednjeg, a to je po izboru Branka Ćopića “Marš na Drinu”, sa fotografijama iz Prvog svetskog rata.

– Učesnici: Branko Ćopić, sagovornik Ildi Ivanji

– Autor i urednik Ildi Ivanji, snimatelj Tibor Zvezdanić, reditelj Mirjana Samardžić

– Proizvedeno 1969; Redakcija muzičkog programa, urednik Slobodan Habić; reprizirano u “Trezoru” 23.05.2007, 12.05.2008, 27.01.2011, 24.01.2012, 13.03.2014, 17.02.2015, 03.02.2020

 

BJEŽAĆEMO ČAK U LIKU, Pesničke vedrine – prva emisija, prvog ciklusa serije Pesničke vedrine. “U želji da da svoj doprinos težnji da se pesnička reč što češće i što raznovrsnije čuje u raznim programima, Redakcija serijskog igranog programa snimila je ciklus Pesničke vedrine. U prvom terminu, od ove subote, i u pet narednih biće prikazano šest kratkih filmova snimljenih po poeziji naših savremenih pesnika Branka Ćopića, Branka V. Radičevića, Slobodana Markovića, Miroslava Antića, Pere Zubca i Branislava Petrovića. Iz pesništva ovih pesnika birane su pesme u kojima preovlađuju vedri tonovi. Pisane su u prvom licu i čine ispovedne celine,tako da ih se može govoriti, igrati, ispovedati – jedan glumac kao svojevrsnu monodramu…. Bježaćemo čak u Liku je film po poeziji Branka Ćopića. Pesme su izabrane iz knjige Mala moja iz Bosanske Krupe i Mjesečina. Iskazuje se Ćopićev vedri žal za podgrmečkim zavičajem, detinjstvom, za ljubavima. Josif Tatić kazuje ovaj žal u lavirintu velegrada” – iz najave za štampu Televizije Beograd 24. novembra 1979. godine.

– Učesnik: Josif Tatić

– Dramaturg Miloš Nikolić; producent Dušan Marković; organizator Čedomir Ljubiša, snimatelj Časlav Pantelinac, montažer Petar Aranđelović, scenarista i reditelj Miroslav Jokić, urednik serije Milovan Vitezović

– Premijerno emitovano 24.11.1979; Redakcija dramskog programa, urednik Vasilije Popović; reprizirano u “Trezoru” 03.02.2020

 

Petak, 26.02.2021. u 6:25 i 02:00

Povodom objavljivanja monografije o Vranjskom muzičkom nasleđu

 

VRANJSKO MUZIČKO NASLEĐE – putem fejsbuk-stranice Zavoda za proučavanje kulturnog razvitka, održana je 24. decembra 2020, onlajn promocija dvojezične monografije Vranjsko muzičko nasleđe, autorke Marije Vitas, u izdanju Grada Vranja i Zavoda za proučavanje kulturnog razvitka, uz podršku Ministarstva kulture i informisanja. Povodom Svetskog dana gradova koji se obeležava 31. oktobra, Unesko je 2019. uvrstio Vranje među 66 kreativnih gradova ove organizacije za oblast muzike. Uneskova mreža je tada brojala 245 svetskih gradova koji svoj razvoj baziraju na kreativnosti u različitim oblastima: muzika, stari zanati i narodna umetnost, dizajn, film, književnost, digitalna umetnost i gastronomija, a koji postavljaju kulturu u središte svojih razvojnih strategija. Monografija je pripremljena povodom tog svetskog priznanja. Iz recenzije dr Dimitrija Golemovića “Knjiga Marije Vitas obiluje nizom dragocenih detalja, koji su ukomponovani u skladnu i preglednu celinu, što joj omogućava da bude i naučna, a i popularna, pa tako i dostupna širokom krugu čitalaca”.

Redakcija za istoriografiju dobila je celovit snimak onlajn promocije i prilagodila ga za televizijsko emitovanje dodajući ilustracije iz Monografije, kao i iz Programskog arhiva Televizije. Zahvaljujemo Zavodu za proučavanje kulturnog razvitka na ustupljenom snimku kojim se nastavlja naša dosadašnja povremena i uspešna saradnja.

– Učesnici: direktor Zavoda za proučavanje kulturnog razvitka Vuk Vukićević, gradonačelnik Vranja dr Slobodan Milenković, zamenica gradonačelnika Vranja Zorica Jović, urednik monografije dr Vladimir Kolarić autor monografije etnomuzikolog Marija Vitas, muzički umetnici Branimir Stošić Kace i Ivana Tasić Mitić

– Snimak prilagodili za emitovanje u “Trezoru”: Milena Jekić Šotra, Anika Tesla, Ivana Jovanović, Nada Dodoig Zildžić, Bojana Andrić

– Promocija održana 24.12.2020, Gradska uprava Vranja i ZAPROKUL; premijerno emitovanje u “Trezoru”; Redakcija za istoriografiju

Petak, 26.02.2021. na RTS SVET u 00:05

Iz serije “Vreme televizije”: drugi deo emisije o radu Zabavno-rekreativnog programa u prvoj polovini osamdesetih

 

ZABAVNO-REKREATIVNI PROGRAM, drugi deo, 49. epizoda serije Vreme televizije – Ova epizoda odnosi se na narodnu muziku, stare gradske pesme, novokomponovanu narodnu muziku i, uopšte, razne vidove popularne muzike, zatim kontakt-programe i sportski program, kao vid rekreativnog programa. U obradi muzičkih sadržaja u periodu 1981-1986 tragalo se za novim formama i njihovim prezentacijama. U tom pogledu karakteristične su serije Folk-parada i Spomenar i kao posebne emisije šou Olivere Katarine i Miroslava Ilića. U stalnoj težnji da obogati svoju formu i sadržaje u ovom periodu nastavlja se kontakt-program Nedeljno popodne. U zabavno-rekreativnom programu Televizije Novi Sad ističu se Nedeljno popodne, Ponoćna promenada, kviz Halo, dobro veče, Laboratorija zvuka i serija specifičnog šarma Varošarije. Iako je u ovim godinama ostao van Zabavno-rekreativnog programa, Sportski program se i dalje, po funkciji, uzima kao rekreativni program. Svi sportski događaji u nas, a i u svetu, naravno, bili su tada zasenjeni Zimskim olimpijskim igrama u Sarajevu 1984. godine. Televizija Beograd učestvovala je u pripremama za prenos ovog događaja sa timom svojih stručnjaka. U samoj realizaciji prenosa Televiziji Beograd pripao je najteži zadatak – prenos takmičenja u vožnji bobom i sankama. Televizija Novi Sad prenosila je, pak, takmičenja u skijaškom trčanju i bijatlonu.

– Učesnici: urednici Radoslav Graić, Milorad Crnjanin; reditelji Jovan Ristić, Moma Martinović, Veselin Grozdanić, Nenad Jovanović; realizator Nena Kunijević; kantautori Mladen i Predrag Vranešević; inženjeri Jovan Valčić, Milan Simić, Vlada Marinković, Milka Zelić

– Scenarista dr Miroslav Savićević; urednici dr Miroslav Savićević i Vesna Došen; voditelj Mića Orlović; reditelj Nikola Lorencin

– Premijerno emitovano 02.08.2003 (RTS 2), reprizirano u “Trezoru” 04.08.2003, 20.11.2014 (RTS SAT); Redakcija za istoriografiju, urednik Bojana Andrić

 

urednice

Milena Jekić Šotra, Marijana Cvetković, Vesna Došen, Bojana Andrić

Post a Comment